“Toen ik begon, hadden we papieren dossiers en maakten twaalf mensen gebruik van één laptop. Die bleef vaak gewoon op kantoor staan als we naar klanten gingen.” Martijn Bakker lacht als hij terugdenkt aan zijn eerste jaren in de audit, inmiddels zo’n dertig jaar geleden. Tegenover hem zit Emil Grigorjan, die zes jaar geleden zijn eerste stappen in het vak zette.
Twee generaties auditors, opgegroeid in een totaal andere tijd, maar met opvallend veel overeenkomsten. Nieuwsgierigheid, samenwerking en de drive om kwaliteit te leveren vormen voor beiden de kern van het vak. Rond Auditor Proud Day gaan zij in gesprek over een beroep dat voortdurend verandert, terwijl de basis hetzelfde blijft.
Voor beiden begon het met een interesse in economie en organisaties. Maar waar Emil dacht dat audit vooral over cijfers zou gaan, ontdekte hij al snel dat het vak veel breder is. “Je kijkt niet alleen naar cijfers, maar ook naar mensen, processen, IT-systemen en risico’s. Veel situaties hebben geen standaardantwoord. Juist dat professionele oordeel maakt het interessant.” Dat herkent Martijn. Ook na dertig jaar in het vak blijft die afwisseling hem aanspreken. “Je werkt met verschillende klanten, verschillende teams en verschillende mensen. Geen organisatie is hetzelfde. Dat maakt het vak nog steeds ontzettend leuk.”
Meer technologie, meer menselijk oordeel
Dat het auditvak verandert, staat voor beiden buiten kijf. Vooral technologie en AI hebben in korte tijd veel impact gehad op de dagelijkse praktijk. Waar auditors vroeger veel tijd besteedden aan handmatige controles, kunnen zij tegenwoordig grote hoeveelheden data analyseren en complete populaties beoordelen. Volgens Emil zit de grootste winst niet alleen in efficiëntie. “AI neemt vooral routinematig werk uit handen. Daardoor ontstaat meer ruimte voor analyse, professionele oordeelsvorming en het gesprek met de klant.” Ook voor starters verandert daardoor veel. Zij komen sneller toe aan de vraagstukken waar het vak echt om draait. Volgens Martijn vraagt dat ook iets anders van ervaren collega’s. “We moeten starters minder uitleggen welke stappen ze moeten zetten en meer meenemen in hoe we denken en welke afwegingen we maken.” Toch betekent de opkomst van AI niet dat mensen minder belangrijk worden. Integendeel. “Technologie ondersteunt ons werk, maar verantwoordelijkheid, integriteit en professioneel oordeel kun je niet automatiseren”, vertelt Emil.
Vertrouwen als maatschappelijke taak
De maatschappelijke rol van de auditor blijft volgens beide collega’s onverminderd belangrijk. Organisaties, banken, investeerders en toezichthouders moeten erop kunnen vertrouwen dat financiële informatie klopt en dat daar onafhankelijk en kritisch naar is gekeken. “Wij geven zekerheid aan het maatschappelijk verkeer. Dat was dertig jaar geleden belangrijk en dat zal over dertig jaar nog steeds zo zijn”, zegt Martijn. Tegelijkertijd groeit de rol van de auditor verder dan alleen controle. Waar technologie steeds meer routinematige werkzaamheden overneemt, ontstaat ruimte voor gesprekken over risico’s, ontwikkelingen en verbeterpunten binnen organisaties. “Tijdens eindbesprekingen zijn bestuurders en commissarissen niet alleen benieuwd naar de controle-uitkomsten, maar ook naar de inzichten van auditors”, vertelt Martijn. Volgens Emil kunnen auditors juist vanuit hun onafhankelijke positie waardevolle inzichten bieden. Daarbij blijft de menselijke kant essentieel. “Waarden als integriteit, objectiviteit, vakbekwaamheid en professioneel-kritische instelling zijn tijdloos. Uiteindelijk moet een auditor bereid zijn om moeilijke vragen te stellen, zijn rug recht te houden en een conclusie te durven trekken die misschien niet altijd de gemakkelijkste is, maar wel de juiste.” Martijn vult aan: “Een goede relatie en communicatie met een klant helpen enorm. Juist dan kun je óók de moeilijke gesprekken voeren.” Zo ontwikkelt de auditor zich steeds meer tot een vertrouwde sparringpartner die zekerheid biedt én organisaties helpt vooruit te kijken.
Wat generaties van elkaar leren
Binnen BDO werken veel collega’s van verschillende generaties met elkaar. En juist daar zien beide auditors veel waarde in. Volgens Emil vullen generaties elkaar uitstekend aan. “Ervaren collega's brengen vakkennis en oordeel mee. Jongere collega's hebben vaak een groter adaptief vermogen als het gaat om nieuwe technologie. Die combinatie is ontzettend sterk.” Ook Martijn ziet dat. “Open blijven staan voor elkaar is essentieel. Jonge collega's kijken soms heel anders naar vraagstukken dan wij gewend zijn. Juist daardoor blijf je als organisatie leren.” Wat hen daarbij opvalt, is dat de afstand tussen junior en senior binnen BDO relatief klein voelt. Ideeën kunnen van elke kant komen en collega’s uit verschillende functiegroepen weten elkaar gemakkelijk te vinden. Dat past volgens beiden bij de cultuur van BDO.
Trots op het vak en het team
Uiteindelijk draait het gesprek om de vraag achter Auditor Proud Day: waar ben je trots op? Voor Martijn zit die trots in momenten waarop professioneel oordeel ertoe doet. Bijvoorbeeld wanneer een lastige discussie uiteindelijk bevestigt dat je als auditor de juiste afweging hebt gemaakt. Voor Emil zit trots juist vaak in het team. “Een audit is nooit het resultaat van één persoon. Het mooiste blijft wanneer je samen een uitdagende klus tot een goed einde brengt, ziet dat de klant tevreden is en terug kunt kijken op wat je met elkaar hebt bereikt.” Misschien is dat wel de rode draad van hun gesprek. Het auditvak verandert voortdurend. Technologie ontwikkelt zich snel en klanten veranderen mee. Maar sommige kernwaarden blijven hetzelfde: nieuwsgierigheid, samenwerking, integriteit en de verantwoordelijkheid om vertrouwen te creëren. Of, zoals Martijn het samenvat: “Als je open blijft staan voor verandering én voor elkaar, blijft dit een geweldig vak.”
